Duurzame landbouw Eerlijk rekenen Eiwit in balans Gezonde voedselomgeving Politiek

6 oktober 2026

Terugblik Rondetafelgesprek Advies nationaal Burgerberaad Klimaat 1 oktober 2026

Op donderdag 1 oktober 2026 vond het rondetafelgesprek plaats over het Advies Nationaal Burgerberaad Klimaat plaats in de Tweede Kamer. De Kamerleden informeerden zich in dit licht over de onderwerpen eten, spullen gebruiken en reizen door in gesprek te gaan met maatschappelijke organisaties. In het eerste blokje komen Manon Ensink van Stichting Samen tegen voedselverspilling, Hanneke van Ormondt van Urgenda en Transitiecoalitie Voedsel directeur-bestuurder Jan Paul van Soest aan het woord. Graag delen we het verloop van dit Rondetafelgesprek.

Transitiecoalitie Voedsel is een netwerkorganisatie die de transitie naar een duurzaam en gezond landbouw- en voedselsysteem probeert te versnellen. We doen dat door partijen te verbinden, nieuwe oplossingen te helpen ontwikkelen en opschalen, en waar nodig belemmeringen in beleid en markt weg te helpen nemen.

De adviezen van het Burgerberaad liggen sterk in lijn met onze benadering; we ontwikkelen diverse plannen en voorstellen die de ideeën van het Burgerberaad invulling geven. We lichten er drie toe:

Duurzaam boeren belonen
Versnel de eiwittransitie
Organiseer meer regie.

Ten eerste: zorg dat duurzaam boeren daadwerkelijk loont
Boeren leveren maatschappelijke diensten — biodiversiteit, koolstofvastlegging, waterbeheer, landschap — en daar hoort een structurele beloning tegenover te staan. Met True Cost Accounting maken we die kosten en baten zichtbaar, en bekijken we met onder meer de tuinbouw en de aardappelsector hoe je die lusten en laten in prijsvorming en afspraken mee kunt nemen. Naast zo’n ‘ketenbenadering’ onderstrepen we ook de waarde van gebiedsprocessen om gedragen afspraken te maken.

Ten tweede: versnel de eiwittransitie
Dat kan door gezonde en duurzame keuzes goedkoper en vanzelfsprekender te maken. Onze voedselomgeving bepaalt immers sterk wat we uiteindelijk kiezen. We hebben onlangs een nationaal actieplan voor meer plantaardige voeding ontwikkeld met een groot aantal partijen, bedrijven en NGO’s hebben ontwikkeld en aan enkele Tweede Kamerleden aangeboden. Dat plan sluit direct aan bij de aanbevelingen van het Burgerberaad.

Ten derde: organiseer langetermijnregie op ons landbouw- en voedselsysteem
Er zijn vanuit een breed scala van organisaties ideeën voor een regieorgaan, ideeën voor een Deltacommissaris zoals het burgerberaad bepleit, en andere. In de beginfase van de energietransitie waar ik destijds nauw bij betrokken was waren er goede ervaringen met een interdepartementale projectdirectie. Maar hoe dan ook: welke vorm gekozen wordt is minder belangrijk dan dat er een vorm komt, zodat samenhang en continuïteit over kabinetsperiodes heen worden georganiseerd.

Wij denken dat de adviezen van het Burgerberaad een waardevolle bijdrage zijn aan de agenda van de toekomst, en dat er verschillende plannen en ideeën in ontwikkeling zijn die er invulling aan helpen geven.