Vandaag stuurden wij een oproep aan de politiek om publiek geld als sleutel te gebruiken voor natuurherstel en een toekomstbestendig verdienmodel voor boeren. De inzichten uit recente onderzoeken naar biodiversiteitsschadelijke subsidies in het landbouw- en voedsel systeem dienen hierbij gebruikt te worden om werk te maken van hervorming.
De aanleiding is het recent verschenen rapport Beoordeling van de effecten van financiële en fiscale rijksmiddelen op biodiversiteit van Wageningen University & Research, CE Delft en Naturalis Biodiversity Center. Dit rapport bouwt voort op eerdere analyses en laat zien dat ook in Nederland publieke middelen nog regelmatig bijdragen aan druk op biodiversiteit.
Om onze boodschap te bekrachtigen stuurden wij vandaag een two-pager ondertekend door 14 organisaties aan politiek en beleidsmakers. Daarin zetten we de belangrijkste inzichten uit de beschikbare onderzoeken op een rij en doen we aanbevelingen voor een hervormingspad dat biodiversiteit versterkt en publieke middelen effectiever inzet. De aanbevelingen zijn:
- Gebruik publiek geld voor publieke doelen
- Beloon de vergroener: extensieve en natuurinclusieve bedrijfsmodellen
- Zorg voor financiering van de transitie, door middel van een transitiefonds
- Let bij het ombuigen en hervormen van subsidies erop dat de impact op biodiversiteit en natuur positief zijn.
- Stimuleer meer plantaardige productie met lagere negatieve effecten
- Creëer liquide grondmarkt: maak de toegang voor jonge boeren en omschakelaars makkelijker
- Bied langjarige zekerheid voor boeren: met onder meer een structurele beloning van publieke prestaties
- Let op samenhang tussen landbouw-, natuur- en waterbeleid en effecten op gezondheid en dieren.
De vraag is niet óf hervorming nodig is, maar hoe we die op een integrale en rechtvaardige manier vormgeven.
Het momentum is er. De internationale afspraken uit het Kunming-Montreal Biodiversiteitsakkoord vragen landen om biodiversiteitsschadelijke subsidies uiterlijk in 2030 te hervormen, af te bouwen of af te schaffen. Tegelijkertijd wordt momenteel gewerkt aan het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid voor de periode 2028–2034. De vraag is hoe vertalen we de inzichten uit de verschillende rapporten over de impact van landbouw- en voedselsubsidies op onze biodiversiteit naar een hervormingspad waarbij publieke middelen op integrale wijze bijdragen aan biodiversiteit, klimaatbeleid en toekomstbestendige landbouw?
Juist nu worden de keuzes gemaakt die bepalen welke landbouw en welk landschap we de komende decennia ondersteunen. Van schadelijke prikkels naar positieve stimulansen. Dat is de stap die nu voor ons ligt.
