Op donderdag 4 december presenteerde de Gezondheidsraad nieuwe richtlijnen voor gezonde voeding. In lijn met de eerdere adviezen en rapporten adviseert zij een verschuiving naar een meer plantaardig voedingspatroon. Zo kunnen we als samenleving de kans op chronische ziekten verlagen en het is beter voor het milieu. Dit betekent dat ons voedingspatroon moet veranderen: minder vlees en meer peulvruchten en noten.
Rood vlees
De Gezondheidsraad komt met concrete adviezen die helpend zijn in de gewenste transitie van ons eetpatroon. Dit wordt nu helderder gemaakt naar consument en professional. Zoals wordt nu de maximale hoeveelheid rood vlees expliciet gemaakt. Eerder werd alleen gesproken van ‘minder rood vlees’. Nu is daar van gemaakt ‘zo min mogelijk’ en is daar een maximum aan verbonden: Niet meer dan 200 gram rood vlees per week. Dit is nog niet zo ambitieus als het rapport van de gerenommeerde EAT-Lancet commissie die maximaal 105 gram rood vlees adviseert. Ook wordt expliciet genoemd zo min mogelijk bewerkt vlees waarmee duidelijker wordt dat bewerkt vlees niet bevorderlijk is voor de gezondheid.
Vette vis
De aandacht voor minder dierlijk komt ook terug in het advies rond vis en zuivel: ‘100 gram duurzame, vette vis per week, een verlaging in verband met schadelijke stoffen in de vis’ en ‘Een derde van de gifstoffen die ons via voedsel bereiken komt via zuivel ons lichaam binnen’.
Peulvruchten
Daarnaast is de hoeveelheid peulvruchten expliciet gemaakt, waar eerst geadviseerd werd om ‘meer peulvruchten’ te eten. Nu is dat ‘Iedereen zou 250 gram peulvruchten per week moeten eten (de helft van NL eet nog helemaal geen peulvruchten)’. Ook noten krijgen meer aandacht en er wordt een hoeveelheid aan gekoppeld van 15 á 30 gram per dag.
Wat nog mist in het rapport is adviezen rond Ultra Processed Foods (UPF’s), ook wel hoogbewerkt voedsel. De laatste rapporten van Eat Lancet geven wederom aanleiding om de discussie kracht bij te zetten of we niet ook expliciet advies gericht op het minderen van UPF’s zouden moeten opnemen in voedseladviezen.
Van een goed advies naar gezond consumentengedrag
Natuurlijk is het zaak dat deze adviezen voor de Nederlandse consument, food-professional en de voedselsector meer gaan leven. Bijvoorbeeld: de gemiddelde Nederlander eet nu … gram peulvruchten per dag. De ommekeer naar 250 gram per week vraagt een behoorlijke verandering in onze eetgewoonten, voedselvaardigheden en eetcultuur. Waar de voedselomgeving, en daarmee de aanbieders van voedsel, een belangrijke rol spelen. Dat geldt ook voor de andere elementen: het aanbieden van rood en bewerkt vlees moet in aanbod niet langer de boventoon voeren of in dergelijke hoeveelheden worden aangeboden of actief worden aangeprezen als je de consument wilt helpen veranderen.
Reden dus om het werk aan de voedselomgeving en eiwittransitie verder voort te zetten!
Meer lezen over het werk van de Transitiecoalitie Voedsel op het gebied van gezondheid en voedselomgeving
https://transitiecoalitievoedsel.nl/portfolio/voedselomgeving/
Het advies ‘Richtlijnen goede voeding: eiwitbronnen en voedingspatronen 2025’ is aangeboden aan de ministeries van VWS en LVVN.
Verder lezen op de website van de Gezondheidsraad
https://www.gezondheidsraad.nl/actueel/nieuws/2025/12/04/nieuwe-voedingsrichtlijnen-benadrukken-belang-van-minder-vlees-en-meer-peulvruchten-en-noten
