Om de omslag naar een duurzaam, gezond en eerlijk voedselsysteem te realiseren zal in samenhang aan meerdere onderwerpen tegelijk gewerkt moeten worden.

Bij elk onderwerp wordt eerst bekeken welke initiatieven er al zijn en hoe wij deze kunnen ondersteunen of versterken. Vervolgens bepalen we welke onderwerpen door ons verder zullen worden uitgewerkt tot thema’s met een visie, beoogde doelen, samenwerking met partijen die hier al actief zijn, plan van aanpak en tijdsplanning.

Als onderdeel van de versnelling van de voedseltransitie helpen we ten minste vijf initiatieven op de volgende thema’s de gewenste impact te realiseren: de noodzaak van de echte prijs van voedsel met perspectief voor boer en natuur, kortere en duurzame ketens, productie & consumptie van minder dierlijke en meer plantaardige eiwitten, gezonde voeding en leefstijl, gezonde en duurzame supermarkt en voedselomgeving

Onlangs zijn leden gestart met andere belangrijke thema’s als Landbouwbeleid, Beroepsonderwijs en Natuurlijk Kapitaal en Biodiversiteit. Deze staan beschreven op de site. Ook zijn er thema’s als Financiering van grond, Verspilling, Nieuwe business modellen, Consument, Restaurant van de Toekomst en Internationaal. Deze zijn in voorbereiding en we roepen op tot initiatief op deze thema’s. In overleg kunnen nieuwe thema’s worden gestart.

Al lid en interesse om aan te sluiten bij een thema? Benader de thematrekker of kwartiermaker van de groep. De contactgegevens zijn per thema aangegeven.

Nog geen lid? Sluit je aan.

Truecost/trueprice

Urgentie

Het huidige voedselsysteem leidt tot steeds hogere verborgen maatschappelijke kosten. Denk aan milieu- en klimaatschade, aan schade aan de gezondheid van mens en dier en aan onderbetaling van boeren en andere deelnemers in de voedselketen. Deze kosten worden niet meegenomen in de marktprijs van het product.

Wat doet TcV?

De Transitiecoalitie maakt zich sterk voor het zichtbaar maken en internaliseren van deze kosten (truecost/trueprice). Wij ondersteunen marktinitiatieven van onze leden op dit terrein, brengen deze samen waar dat tot synergie leidt en zetten projecten op waarmee we in samenwerking met overheden en marktpartijen de introductie van truecost/trueprice in de voedselsector versnellen.

Kwartiermaker en thematrekker: Willem Lageweg | willem@transitiecoalitievoedsel.nl

Urgentie

De wereldbevolking groeit en mensen trekken meer en meer naar de stad. Hoe gaan we deze monden voeden? En op welke manier, zodat we mens, dier en planeet zo min mogelijk schade toebrengen? De focus ligt veelal volledig op de boeren en het platteland, maar is dat terecht?

Wat doet de Korte Keten Coalitie?

Als Korte Keten Coalitie geloven wij dat de oplossing daar ligt waar stad en land elkaar ontmoeten: het mesoniveau, de regio. Nederland kent al talloze korte keten initiatieven en activiteiten, maar evenzoveel obstakels. Daarom vormt de Korte Keten Coalitie een community waarin korte keten aanbieders zich verenigen om gezamenlijk de producent en consument dichter bij elkaar te brengen. Een community die niet alleen verbindt maar ook een stem vormt. De Korte Keten Coalitie heeft daarnaast als doel te zorgen voor een efficiënte afzet van producten in deze korte keten en dat er een kwalitatief echt beter product op je bord komt te liggen.

Kwartiermaker: Bart Kraaijvanger | bart.kraaijvanger@zlto.nl

Korte Ketens

Gezonde Voeding & Leefstijl

Urgentie

Ondanks jarenlange programma’s die hoeveelheden suiker, verzadigd vet en zout moeten verminderen in producten, voldoen slechts een handvol producten aan de schijf van vijf. De Nederlanders eten veel te weinig groenten en fruit. We weten dat wanneer we groenten en fruit promoten deze zeer goed worden gekocht. Toch is juist de marketing voor ongezonde producten maximaal en verhoogt de overheid de BTW ook voor Groenten & Fruit. Mede hierdoor is de leefstijl van de Nederlanders steeds ongezonder en dat maakt ons zieker en zieker. Om over de maatschappelijke en zorgkosten nog maar niet te spreken. Dit moet dringend anders!

Wat doet TcV?

Deze themagroep werkt aan een gezond en duurzaam voedselaanbod en een gezonde leefstijl voor iedereen. Op dit moment loopt er een financieringsaanvraag in samenwerking met de themagroepen Voedselomgeving en Supermarkt om in bepaalde wijken in Nederland te zorgen dat het voedselaanbod en de voedselomgeving gezond en duurzaam zijn. In dezelfde wijken wordt tegelijkertijd gestart met interventies voor een gezondere leefstijl waarbij boeren, bewoners, artsen, supermarkt, leefstijlcoaches en zorgverzekeraar samen optrekken.

Thematrekkers: Irene Mommers en Natascha Verdurmen | gezondevoeding@transitiecoalitievoedsel.nl

Kwartiermaker: Willem Lageweg | willem@transitiecoalitievoedsel.nl

Urgentie

Onze voedselomgeving is een belangrijke bepalende factor van ons gedrag. Per dag maken we zo’n 200 voedselkeuzes. 70% daarvan maken we onbewust. Een obesogene omgeving die via voedselaanbod en reclame continu prikkels geeft richting ongezond en onduurzaam gedrag vormt een barrière in de wens om de consument gezonder en duurzamer te laten kiezen.

Wat doet TcV?

Deze themagroep richt zich specifiek op het gezonder en duurzamer maken van de voedselomgeving. We werken aan een aanbod dat aansluit op de schijf van vijf in supermarkten, catering, fastfoodketens, overheid en horeca met de bijbehorende balans (30/70) dierlijk plantaardig, marketing binnen en op straat die gezond en duurzaam promoot en een omgevingsbeleid dat grenzen stelt aan de hoeveelheid food-outlets met overwegend ongezond aanbod rond scholen en op drukke looproutes. Op dit moment loopt er een financieringsaanvraag voor een pilotproject dat deze elementen bevat. Samen met de themagroepen Supermarkt en Gezonde Voeding en Leefstijl is het doel te zorgen dat het voedselaanbod en de voedselomgeving gezond zijn en de bewoners van lagere sociale klasse te helpen met een gezonde leefstijl.

Kwartiermaker & thematrekker: Natascha Kooiman | natascha@transitiecoalitievoedsel.nl

Voedselomgeving

Minder dierlijk, meer plantaardig

Urgentie

In Nederland consumeren en produceren we teveel dierlijke eiwitten. Zowel voor onze gezondheid als voor het klimaat en het dierenwelzijn is het nodig om beiden te reduceren en de verhouding te veranderen; van minder dierlijk naar meer plantaardig.

Wat doet TcV?

De Transitiecoalitie Voedsel streeft naar een eetpatroon dat vooral leunt op consumptie van plantaardige eiwitten en een landbouwmodel dat hierop aansluit. Daarom maakt de Transitiecoalitie Voedsel zich sterk om bestaande initiatieven die hier aan werken te versterken, zoals Green Protein Alliance en Dutch Cuisine. Ook starten we projecten daar waar nog te weinig aandacht is. We formuleren een actieagenda eiwittransitie en pakken deze systematisch aan. En we zorgen dat eiwittransitie juist ook binnen andere thema’s wordt meegenomen. Bijvoorbeeld bij ‘supermarkt’, ‘gezonde voeding en leefstijl’ en ‘voedselomgeving’.

Kwartiermaker en thematrekker: Natascha Kooiman | natascha@transitiecoalitievoedsel.nl

Urgentie

Het Natuurlijk Kapitaal, het totaal aan natuurlijke hulpbronnen en voorraden op aarde, is een wezenlijke productiefactor. Biodiversiteit is hier een belangrijk onderdeel van. We teren echter in op dat kapitaal, in plaats van er duurzaam van te oogsten. Dat geldt voor alle sectoren, maar voor het landbouw-voedselsysteem dat sterk afhankelijk is van wat de aarde biedt, geldt dat bovengemiddeld. Dat is een enorm ecologisch, maar ook economisch risico.

Wat doet TcV?

Verstandig omgaan met natuurlijk kapitaal vergt een goed samenspel van overheden, bedrijven, maatschappelijke organisatie en kennisinstellingen. De Transitiecoalitie Voedsel is daarom mede-initiator van een meerjarenprogramma natuurlijk kapitaal in de agro-food-sector, waarin best practices worden ontwikkeld en gedeeld, en waarin ook wordt bekeken hoe de juiste randvoorwaarden zoals prijsprikkels en regelgeving kunnen worden gecreëerd. 

Kwartiermaker en thematrekker: Jan Paul van Soest | janpaul@transitiecoalitievoedsel.nl

Natuurlijk Kapitaal en Biodiversiteit

Supermarkt

Urgentie

Supermarkten spelen een belangrijk rol in de voedselketen. Ze zijn de schakel tussen consumenten en producenten en zijn zelf ook producent met hun eigen merken. Via hun inkoopbeleid en hun marketing hebben ze veel invloed op onze voedselconsumptie.

Wat doet TcV?

We gaan supermarkten faciliteren om meer stappen te nemen op het gebied van duurzaamheid en gezondheid. We doen dit door middel van ronde tafelgesprekken en het opzetten van een benchmark. Met de benchmark willen wij hun assortiment, beleid en marketing op het gebied van gezondheid en duurzaamheid inzichtelijk maken. We besteden daarbij extra aandacht aan de rol van supermarkten in de voedselkeuze van mensen uit een lagere sociale klasse.

Thematrekker: Emma Coles | emmaschukkencoles@gmail.com

Kwartiermaker: Willem Lageweg | willem@transitiecoalitievoedsel.nl

Urgentie

In het gesprek over de toekomst van de landbouw wordt vaak gesproken over boeren – en minder vaak met boeren. Vaak met vertegenwoordigers van boeren of mensen met ideeën over boeren, maar te weinig met de direct betrokken boeren zelf.

Wat doet TcV?

De werkgroep landbouw(beleid) werkt aan een visie op landbouw(beleid) waarin de boer zelf een uitdrukkelijke stem heeft. We doen dat middels een proces dat de integraliteit van het voedselsysteem als vertrekpunt heeft en naast een inhoudelijke visie ook onderlinge verbinding tussen de mensen in het voedselsysteem creëert. We beginnen het proces met een kleine groep boeren met een uitgesproken visie op hun bedrijf en de sector. De visie die we zo construeren is een middel om vanuit de Transitiecoalitie de gewenste voedselrealiteit te (helpen) creëren. We bouwen het stapsgewijs uit (naar een grotere groep gesprekspartners en/of naar een visie op landbouw, boeren en voedsel- en landbouwbeleid), al naar gelang de situatie vraagt.

Thematrekker: Patrick Kaashoek | patrick@patrickkaashoek.nl

Kwartiermaker: Willem Lageweg | willem@transitiecoalitievoedsel.nl

Landbouw(beleid)

Beroepsonderwijs

Urgentie

Ons toekomstig voedselsysteem vraagt om andere kennis, competenties en vaardigheden van de mensen die er in werken. Hoe leiden we vakmensen op voor toekomstige beroepen? Er gebeurt al veel in de agri-, food-, tuinbouw- en andere opleidingen in het mbo en hbo. Maar als de voedseltransitie opschaalt, moet ook het onderwijs versnellen. Hoe zorgen we dat het gebrek aan duurzame vakmensen geen rem is op de voedseltransitie?

Wat doet TcV?

De werkgroep beroepsonderwijs ziet vier strategische lijnen:

  1. Docent-intervisienetwerk: Ondersteuning en ontwikkeling van docenten en koppeling aan transitiekoplopers.
  2. Voedselverspillingschallenge MBO: Concrete, zichtbare, verbindende activiteiten in het ecosysteem.
  3. (door)ontwikkelen onderwijsmateriaal.
  4. Topdown: transitiethema’s in curricula en kwalificatiedossiers en top of mind bij bestuurders.

In het najaar van 2018 start de Voedselverspillings-challenge MBO. Wil je meedoen, heb je ideeën of vragen? Mail dan met Laura

Thematrekker: Laura Roebroeck | l.roebroeck@pbt-netwerk.nl

Kwartiermaker: Natascha Kooiman | natascha@transitiecoalitievoedsel.nl

De volgende thema’s zijn in voorbereiding en we roepen op tot initiatief:

  • Bodem
  • Consumenten en gedrag
  • Financiering grond
  • Matchmaking en financiering
  • Nieuwe businessmodellen
  • Internationale ketens
  • Het Transitierestaurant
  • Verspilling

Interesse om mee te werken aan één van bovenstaande thema’s? Neem contact op met info@transitiecoalitievoedsel.nl

Overige thema’s